ul. Rydygiera 19 lok U17 | 01-793 Warszawa | Pn-Pt 08:00 - 21:00
Cytologia to podstawowe badanie w kierunku szybkiej diagnozy raka szyjki macicy, a więc choroby będącej jedną z najczęstszych przyczyn przedwczesnych zgonów kobiet w naszym kraju. Każda kobieta, która miesiączkuje i współżyje, powinna wykonywać takie badanie nie rzadziej niż co dwa lata, a najlepiej – raz w roku. Na badanie cytologiczne zapraszamy do naszej poradni ginekologicznej w Warszawie!
Cytologia to podstawowe badanie profilaktyczne wykonywane w kierunku nowotworów szyjki macicy – pozwala wykryć chorobę w jej wczesnym stadium, co znacznie zmniejsza ryzyko zezłośliwienia zmian oraz zwiększa szanse na całkowite wyleczenie. Cytologia pozwala również diagnozować zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), będącego jednym z głównych czynników ryzyka wystąpienia raka szyjki macicy. Dzięki badaniu można również diagnozować nadżerki szyjki macicy, oceniać stan nabłonka pochwy czy określać termin owulacji oraz czas trwania poszczególnych faz cyklu miesiączkowego.
Statystyki są przerażające – tylko w 2010 r. na raka szyjki macicy zmarło ponad 1,7 tys. Polek. Umieralność z powodu tego typu nowotworu w Polsce jest o 70% wyższa niż przeciętna dla krajów Unii Europejskiej. Cytologia jest najlepszym, najprostszym i relatywnie najtańszym sposobem na to, żeby wykrywać nowotwory w ich wczesnym stadium rozwoju – według badań, pozwala szybko zdiagnozować 90% przypadków raka szyjki macicy, 50% przypadków raka trzonu macicy oraz 10% przypadków raka jajnika. Im szybciej te choroby zostają wykryte, tym większa jest szansa, że uda się je całkowicie wyleczyć, unikając jednocześnie terapii bardzo inwazyjnych i trudnych dla organizmu. Warto pamiętać, że cytologia pozwala wykrywać także zmiany oraz nieprawidłowości przednowotworowe – w tym przypadku wdrożenie odpowiedniego postępowania chroni przed ich rozwojem w nowotwór.
Zaleca się, aby kobieta zgłosiła się na pierwsze badanie cytologiczne w wieku 20-25 lat lub zaraz po rozpoczęciu współżycia seksualnego. Nie ma żadnych przeciwwskazań, by wykonywać cytologię u młodszych kobiet, a nawet nieaktywnych seksualnie nastolatek – w takim przypadku doświadczony ginekolog pobierze wymaz przy pomocy mniejszych wzierników, dzięki czemu nie uszkodzi błony dziewiczej. Ogólnie wskazane jest, by na cytologię zgłaszać się co dwa lata, choć nic nie stoi na przeszkodzie, by wykonywać ją co roku (obowiązkowo co dwanaście miesięcy badanie powinno być wykonywane u pań z grup ryzyka, np. obciążonych nowotworem szyjki macicy rodzinnie). Cytologię powinny regularnie wykonywać także panie, które przeszły menopauzę.
Cytologia to badanie profilaktyczne polegające na pobraniu komórek z szyjki macicy. Jej głównym celem jest wczesne wykrywanie zmian przednowotworowych i nowotworowych szyjki macicy, zanim pojawią się objawy.
Zasadniczo każda kobieta, która rozpoczęła współżycie, a także kobiety po menopauzie – zgodnie z zaleceniami lekarza. Cytologię można również wykonać u młodszych pacjentek, jeśli są wskazania medyczne.
Najczęściej zaleca się pierwszą cytologię w wieku około 20–25 lat lub wcześniej, jeśli pacjentka rozpoczęła współżycie. Dokładny moment warto ustalić z ginekologiem, biorąc pod uwagę wywiad i czynniki ryzyka.
W wielu zaleceniach przyjmuje się wykonywanie cytologii co 1–3 lata w zależności od wieku, historii wyników i tego, czy wykonywany jest test HPV. W praktyce część pacjentek wykonuje badanie co roku, a u kobiet z grup ryzyka harmonogram bywa częstszy – zawsze według zaleceń lekarza.
Cytologia ocenia komórki i może sugerować zmiany typowe dla zakażenia HPV, ale nie jest testem wykrywającym wirusa. Do wykrycia HPV służy test HPV. W wielu sytuacjach cytologia i test HPV się uzupełniają.
W potocznym języku „nadżerka” bywa rozumiana różnie. Cytologia może opisywać zmiany zapalne i wygląd komórek szyjki, ale rozpoznanie zmian na szyjce opiera się przede wszystkim na badaniu ginekologicznym, a w razie potrzeby na kolposkopii.
Najczęściej poleca się wykonać cytologię po miesiączce, gdy nie ma krwawienia. W praktyce wiele gabinetów sugeruje okres ok. 10.–20. dnia cyklu, ale kluczowe jest, aby nie było miesiączki i nasilonego stanu zapalnego.
Zwykle zaleca się:
przez 24–48 godzin przed badaniem nie stosować globulek/leków dopochwowych i irygacji,
najlepiej unikać współżycia i tamponów przez 24 godziny,
zachować standardową higienę zewnętrzną (bez perfumowanych preparatów).
Jeśli objawy infekcji są nasilone, często lepiej najpierw wyleczyć stan zapalny i dopiero potem wykonać cytologię, ponieważ infekcja może utrudniać interpretację preparatu. Jeśli jednak występują objawy alarmowe (np. krwawienie po stosunku), nie odkładaj wizyty – lekarz dobierze najlepsze postępowanie.
Po wywiadzie pacjentka kładzie się na fotelu ginekologicznym. Lekarz zakłada wziernik, a następnie pobiera materiał z szyjki macicy specjalną szczoteczką. Próbka trafia na szkiełko lub do płynu (w zależności od metody) i jest wysyłana do laboratorium. Pobranie trwa zwykle kilkanaście–kilkadziesiąt sekund.
Zwykle nie. Badanie może być nieprzyjemne, ale nie powinno być bolesne. Jeśli odczuwasz ból, masz suchość pochwy lub silny stres – powiedz o tym lekarzowi, żeby dostosować tempo i technikę.
Tak, delikatne plamienie po pobraniu zdarza się i zwykle szybko mija. Jeśli krwawienie jest obfite lub pojawia się silny ból – skontaktuj się z lekarzem.
Obecnie wyniki najczęściej opisuje się systemem Bethesda. Możesz spotkać m.in.:
NILM – wynik prawidłowy,
ASC-US/LSIL – wynik graniczny lub zmiany małego stopnia,
HSIL/ASC-H/AGC – wyniki wymagające pilniejszej diagnostyki.
Dalsze kroki zależą od kategorii wyniku, historii badań i ewentualnego testu HPV.
Nie. Nieprawidłowa cytologia najczęściej oznacza potrzebę dalszej diagnostyki (np. test HPV, kontrolna cytologia, kolposkopia, czasem biopsja). Cytologia jest badaniem przesiewowym – rozpoznanie opiera się na kolejnych etapach.
Tak, profilaktyka szyjki macicy dotyczy również kobiet po menopauzie. Harmonogram badań zależy od wcześniejszych wyników i indywidualnego ryzyka, dlatego warto ustalić go z ginekologiem.
Cytologia jest badaniem nieinwazyjnym i bezbolesnym, jednak aby jej wyniki były jak najbardziej wiarygodne, należy się do niej odpowiednio przygotować.
Przed cytologią lekarz przeprowadza z pacjentką wywiad, w trakcie którego pyta o cykl miesiączkowy, współżycie, przebyte choroby, porody, przyjmowane leki itp. Po odpowiedzi na te pytania należy rozebrać się od pasa w dół i położyć się na fotelu ginekologicznym z nogami umieszczonymi na oparciach. Lekarz wprowadza do pochwy niewielki wziernik, przez którego światło przy pomocy dość długiej szczoteczki pobiera próbki nabłonka oraz śluzu. Próbki przenosi się następnie na szkiełko, zabezpiecza i trafia ono do laboratorium.
Jeszcze niedawno wynikiem badania cytologicznego było przyporządkowanie próbki do jednej z pięciu grup cytologicznych. Ogólnie, grupa I i II oznaczały wynik prawidłowy, zaś III,IV oraz V – nieprawidłowy. Obecnie jednak cytologię opisuje się nieco bardziej szczegółowo, co jest szczególnie ważne dla lekarza. W razie obecności komórek podejrzanych lub nieprawidłowych, konieczne jest prowadzenie dalszej diagnostyki i leczenia.
Zapraszamy na badanie cytologiczne do naszej poradni ginekologicznej w Warszawie! Cytologię wykonuje doświadczona specjalistka z zakresu ginekologii, dzięki czemu cała procedura przebiega w profesjonalny sposób, a zarazem w miłej i serdecznej atmosferze. Zachęcamy do kontaktu!
Zapewniamy fachową opiekę, miłą atmosferę oraz poszanowanie godności i intymności każdej kobiety! Zachęcamy do umawiania wizyt drogą mailową i/lub telefoniczną!
+48 22 255 32 88
